Skip Navigation LinksPočetna > Nikola Tesla
Nikola Tesla
(10. 7. 1856 - 7. 1. 1943)


Nikola Tesla, američki naučnik srpskog porekla, najviše je doprineo nauci i tehnološkom progresu sveta kao pronalazač obrtnog magnetnog polja, indukcionog motora, polifazne naizmenične struje, generatora i kompletnog sistema proizvodnje i distribucije električne energije. Po njemu je jedinica međunarodnog SI sistema dobila naziv — mera za magnetnu indukciju "tesla". Tesla je konstruisao generator struja visoke frekvencije i napona, danas poznat kao "Teslin transformator", transformator bez jezgra, Teslina zavojnica, ili Teslin kalem.

Rođen je 10. jula 1856. godine u Smiljanu, (Vojna granica, tadašnja Austrija, danas Republika Hrvatska). Školovao se u Austriji i, kasnije, Austrougarskoj monarhiji. Osnovnu školu pohađao je u Smiljanu i Gospiću (1862-1866), a Realnu gimnaziju u Gospiću (1866-1870). Završio je i Visoku realnu gimnaziju u Karlovcu (1870-1873). Od 1875. do 1878. godine studira na Politehničkoj školi u Gracu, a 1880. godine upisuje studije filosofije prirode na Univerzitetu u Pragu.

U periodu od 1881. do 1882. godine radi u Budimpešti, u Centralnom telegrafskom uredu. Upravo tu započinje svoj veliki pronalazački period — usavršava aparat za pojačanje glasa kod telefona, a februara 1882. godine dolazi na ideju o obrtnom magnetnom polju.

Sredinom 1882. godine odlazi u Pariz, u Edisonovo Kontinentalno društvo, a 1883. godine iz Pariza prelazi u Strazbur. Tamo je napravio prvi prototip indukcionog motora. Zatim odlazi 1884. godine u Sjedinjene Američke Države i počinje da radi u Edisonovoj kompaniji. Već 1885. godine napušta Edisona i osniva sopstvenu kompaniju — "Tesla Arc & Light Co." Počinje da pravi prve motore i generatore naizmeničnih polifaznih struja.

Prvi patent prijavljuje Američkom patentnom zavodu 6. maja 1885. godine — "Komutator za električne dinamo-mašine". Slede patenti iz područja regulatora lučnih lampi. U periodu od 1887. do 1890. godine prijavljuje svoje najpoznatije patente iz oblasti polifaznih naizmeničnih struja, generatore i motore. Pronalaske javno prikazuje u Američkom institutu elektroinženjera, 16. maja 1888. godine, na prvom predavanju "Novi sistem motora i transformatora naizmenične struje". Odmah potom Kompanija Vestinghaus otkupljuje prvih sedam Teslinih patenata iz oblasti polifaznih struja. U Pitsburgu (1888-1889) sa inženjerima Kompanije Vestinghaus radi na praktičnoj realizaciji svojih patenata. Tokom ovog perioda urađene su pripreme za realizaciju prve centrale na Nijagarinim vodopadima po Teslinom sistemu. Centrala je komercijalno otvorena 15. novembra 1896. godine puštanjem struje do grada Bafala i bila je uvršćena u jedno od svetskih čuda toga doba.

Sledeću veliku oblast njegovih istraživanja čine naizmenične struje visokih frekvencija i njihovo dejstvo. Pred Američkim institutom elektroinženjera 20. maja 1891. godine u Njujorku Tesla drži predavanje "Eksperimenti sa naizmeničnim strujama vrlo visokih frekvencija i njihova primena u veštačkom osvetljenju". Godinu dana ranije (1890) objavljuje rezultate o fiziološkom dejstvu struja visokih učestanosti.

Tokom perioda od 1891. do 1896. godine prijavljuje patente vezane za varnični oscilator sa rezonantnim transformatorom kojim su u njegovim istraživanjima zamenjeni Hercov oscilator i Rumkorfov induktor. Uz patente za oscilatore, prijavljuje i mnoge patente za prateće uređaje — prekidače kola, kondenzatore i slično.

Na poziv Kraljevskog instituta iz Londona 1892. godine i Francuskog društva za fiziku odlazi u London i Pariz, gde drži predavanje “Eksperimenti sa naizmeničnim strujama visokog napona i visokih frekvencija”. Tokom svog boravka u Evropi posetio je i Beograd, 2. juna 1892. godine.

Tesla je 1893. godine svojim sistemom četiri kola u rezonanci pokazao da su antena, uzemljenje i rezonanca tri elementa koja mora da poseduje svaki predajnik i prijemnik za bežičnu telegrafiju, čime je utro put otkriću modernog radija.

Početkom 1895. godine nastavlja istraživanja visokih frekvencija proučavanjem dejstva struja na razređene gasove, koristeći Lenardove cevi. Jedan je od prvih naučnika na američkom kontinentu koji je dobio rendgenske snimke šake, lobanje, kolena i lakta. Prvi je istraživač koji je ukazao na veoma štetno dejstvo rendgenskih zraka na organizam pri suviše dugom izlaganju zračenju.

Tokom 1897. godine prijavljuje patente iz oblasti radiotehnike, a 1898. godine prijavio je patent kojim je zaštitio uređaj i način za upravljanje mehanizmom pokretnih objekata. U Njujorku izvodi javni eksperiment sa radio-upravljanim (teledirigovanim) brodom. Ovi patenti su mu posmrtno, pred vrhovnim sudom SAD, doneli prioritet u otkriću radija.

 periodu od 1899. do 1900. godine Tesla boravi u Kolorado Springsu, gde na nadmorskoj visini iznad 2000 m podiže laboratoriju sa emiterom snage 200 kW. Konstruisao je transformatore koji su proizvodili napone do 12 miliona volti i struje učestanosti od nekoliko desetina hiljada herca. U Koloradu je usavršio visokofrekventni transformator, koji nosi njegovo ime — Teslin transformator — transformator bez jezgra. U eksperimetalnim beleškama iz toga perioda navodi da se kroz Zemlju rasprostiru stacionarni talasi i da se ta osobina može upotrebiti za bežični prenos energije.

Patente vezane za radiotehniku i svoje zamisli o bežičnom prenosu energije prijavljuje od 1900. do 1902. godine. U periodu 1901-1905. godine gradio je veliku eksperimentalnu stanicu - centralu sa visokim antenskim tornjem na Long Ajlendu kraj Njujorka, sa idejom da realizuje svoj "Svetski radio sistem". Ovaj projekat nikada nije završio.

Kasnijih godina (1909-1922) bavio se pronalascima vezanim za mašinstvo: turbinama, pumpama, brzinomerima. Tesline pumpe bez lopatica danas su u komercijalnoj upotrebi. Tokom svoje karijere Tesla je patentirao oko 250 izuma u Americi i zemljama širom sveta.


Preuzeto sa www.tesla-museum.org



VESTI

  • Srećni praznici

    Institut Nikola Tesla želi svim prijateljima, klijentima i poslovnim saradnicima srećne praznike sa željom da i naredna godina bude uspešna.
    12/28/2017 2:07:40 PM
  • In memoriam dr Aleksandar Nikolić (1966.-2018.)

    Dr Aleksandar Nikolić rođen je 13.5.1966. godine u Beogradu gde je završio osnovnu i srednju školu. Studirao je na Elektrotehničkom fakultetu Univerziteta u Beogradu gde je diplomirao 1991. a magistrirao 1999. godine. Doktorsku disertaciju pod nazivom: “Direktna kontrola momenta asinhronog motora napajanog iz strujnog pretvarača učestanosti” odbranio je na katedri za Energetske pretvarače i elektromotorne pogone Elektrotehničkog fakulteta u Beogradu 2009. godine pod mentorstvom prof. dr Borislava Jeftenića. Od 1995. bio je angažovan kao saradnik Laboratorije za elektromototorne pogone Elektrotehničkog fakulteta u Beogradu.
    U papirnoj i hemijskoj industriji je radio više od 10 godina. Od 1992. do 1997. godine radio je u Fabrici hartije Beograd na mestu Glavnog inženjera elektronike, od 1997. do 2001. godine u Energoprojekt ENTEL na mestu Samostalnog projektanta i od 2001. do 2004. godine u Duga Holding na mestu Rukovodioca održavanja.
    Od 2005.godine bio je stalno zaposlen u Elektrotehničkom institutu „NikolaTesla“. Radio je u Centru za elektromerenja kao stručni savetnik, a u naučnom zvanju viši naučni saradnik. Bio je rukovodilac akreditovane Laboratorije za ispitivanje kvaliteta električne energije Instituta, od 2013. je obavljao funkciju predsednika Naučnog veća Instituta.
    Objavio je preko 120 radova iz oblasti upravljanja elektromotornim pogonima, kvaliteta električne energije i energetske efikasnosti. Bio je član nekoliko profesionalnih udruženja: Društva za energetsku elektroniku Srbije; Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) gde je 2006. godine izabran u zvanje Senior Member; Komiteta B4 CIGRE Srbija; Inženjerske komore Srbije, sa tri licence odgovornog projektanta i licencom odgovornog izvođača radova.
    Bio je rukovodilac dva projekta Ministarstva prosvete, nauke i tehnološkog razvoja i to jednog iz oblasti tehnološkog razvoja (TR33017, projektnicilus 2011.-2015.) i jednog inovacionog projekta (projektni ciklus 2014.-2015.).
    Predavao je na doktorskim studijama Fakulteta tehničkih nauka Univerziteta u Novom Sadu.
    Sahrana našeg dragog kolege Aleksandra Nikolića održaće se u petak 12.01.2018. u 12 časova na groblju Lešće u Beogradu.
    1/9/2018 5:30:11 PM
  • Jedanaesta sednica skupštine akcionara Elektrotehničkog instituta Nikola Tesla

    Jedanaesta sednica skupštine akcionara Elektrotehničkog instituta Nikola Tesla a. d. Beograd, održaće se 14.6.2018. godine u 12:00 časova, u sedištu Instituta, adresa Koste Glavinića 8a Beograd, u sali za sednice. Materijale za sednicu možete preuzeti u prilogu.
    5/9/2018 2:57:26 PM
  • Zapisnik sa jedanaeste redovne sednice skupštine akcionara Elektrotehničkog instituta Nikola Tesla

    Zapisnik sa 11. redovne sednice skupštine akcionara Elektrotehničkog instituta Nikola Tesla možete preuzeti u prilogu.
    6/21/2018 12:02:41 PM
  • Članak posvećen institutu Nikola Tesla u listu Politika

    Dana 11.12..2017. u dnevnom listu Politika, u sekciji Nauka, objavljen je članak posvećen institutu Nikola Tesla koji možete preuzeti na http://www.ieent.org/prototip/DrugiOnama.aspx
    12/15/2017 3:09:53 PM
  • Prilog Jutarnjeg programa beogradske hronioke o institutu Nikola Tesla

    U rubrici Pamet Srbije vodimo vas na elektrotehnički institut Nikola Tesla gde su prva ispitivanja nejonizujućih zračenja sprovedena još 1974. godine. Danas, naprednim metodama, naučnici brinu o zaštiti životne sredine.
    https://youtu.be/mYkgcdNuxqc
    10/27/2017 1:06:18 PM
  • Zapisnik sa četvrte vanredne sednice skupštine akcionara Elektrotehničkog instituta Nikola Tesla

    mixing lexapro and weed

    mixing melatonin and weed
    The following article consists of bunch of lilly cialis coupons. Here located different paper
    Zapisnik sa četvrte vanredne sednice skupštine akcionara Elektrotehničkog instituta Nikola Tesla možete preuzeti u prilogu.
    9/1/2017 5:58:56 PM
  • Četvrta vanredna sednica skupštine akcionara Elektrotehničkog instituta Nikola Tesla

    Četvrta vanredna sednica skupštine akcionara Elektrotehničkog instituta Nikola Tesla a. d. Beograd, održaće se 30.8.2017. godine u 12:00 časova, u sedištu Instituta, adresa Koste Glavinića 8a Beograd, u sali za sednice. Materijale za sednicu možete preuzeti u prilogu.
    8/3/2017 1:45:28 PM
  • EMISIJA KUĆA NAUKE: ELEKTROTEHNIČKI INSTITUT NIKOLA TESLA

    Emisija iz serijala "Kuća Nauke" posvećena Elektrotehničkom institutu "Nikola Tesla" emitovana je u utorak 28.2.2017. na RTS2. Sa velikim zadovoljstvom preporučujemo svima koji žele da se upoznaju sa istorijatom i delatnostima Instituta da pogleda emisiju na linku:
    https://youtu.be/bYL6BMRfeB4
    Najava emisije:
    http://www.rts.rs/page/tv/ci/story/18/rts-2/2645969/kuca-nauke-elektrotehnicki-instut-nikola-tesla.html
    3/2/2017 9:38:34 AM
  • Odluka Odbora za akreditaciju naučnoistraživačkih organizacija

    mixing lexapro and weed

    mixing weed and adderall go
    Odluku Odbora za akreditaciju naučnoistraživačkih organizacija o akreditaciji instituta Nikola Tesla možete preuzeti u prilogu.
    4/3/2016 10:31:58 PM

DOGAĐAJI